Słownik studyjny

Nie wiesz co to “stem”? “DAW” brzmi jak przekleństwo? Ten słownik wyjaśnia najważniejsze terminy, które usłyszysz w studiu nagrań.

---

A

ADAT

Cyfrowe połączenie audio przesyłające 8 kanałów jednym kablem optycznym. Używane do rozszerzania interfejsów o dodatkowe wejścia.

ADR (Automated Dialogue Replacement)

Nagrywanie dialogów do filmu po zakończeniu zdjęć. Aktor synchronizuje głos z obrazem. Inaczej: dubbing, postsync. Oferujemy ADR →

Automation (automatyzacja)

Zapisywanie zmian parametrów w czasie. Np. głośność wokalu rośnie w refrenie — to automation głośności.

Auto-Tune

Plugin do korekcji wysokości dźwięku. Używany subtelnie (korekcja) lub agresywnie (efekt T-Pain). W Flightcore działa w czasie rzeczywistym dzięki FPGA.

---

B

Bit depth (głębia bitowa)

Ile bitów używa się do zapisania każdej próbki audio. 16-bit = CD, 24-bit = standard studyjny. Więcej = lepsza jakość, większe pliki.

BPM (Beats Per Minute)

Tempo utworu mierzone w uderzeniach na minutę. 60 BPM = jedno uderzenie na sekundę. Trap: 140-160 BPM, pop: 100-130 BPM.

Bounce

Eksport projektu do pliku audio (WAV, MP3). “Zbounce’uj mi to” = wyeksportuj.

Bus

Wirtualny kanał zbierający sygnał z wielu ścieżek. Np. “vocal bus” = wszystkie wokale idą do jednego kanału, gdzie można je razem przetwarzać.

---

C

Clipping

Przesterowanie — sygnał przekracza maksymalny poziom i jest obcinany. Brzmi jak zniekształcenie. Unikaj.

Comping

Wybieranie najlepszych fragmentów z wielu nagrań (take’ów) i składanie ich w jeden idealny wokal. Robimy to podczas sesji z realizatorem →

Compressor (kompresor)

Zmniejsza różnicę między cichymi i głośnymi fragmentami. Ciche stają się głośniejsze, głośne cichsze. Podstawowe narzędzie mixu.

---

D

DAW (Digital Audio Workstation)

Program do nagrywania i produkcji muzyki. Przykłady: FL Studio, Ableton Live, Logic Pro, Pro Tools, Cubase, Studio One, Reaper.

dB (decybel)

Jednostka relatywna — sama w sobie nie mówi wiele, potrzebuje punktu odniesienia. Dlatego obok “dB” zobaczysz różne przyrostki:

• dBFS (Full Scale) — w świecie cyfrowym, 0dBFS to maksymalny poziom przed clippingiem
• dBu — w sprzęcie analogowym, odniesienie do napięcia (0.775V)
• dBSPL — ciśnienie akustyczne, ile decybeli w powietrzu

Ogólna zasada: -6dB to mniej więcej o połowę ciszej, +6dB to mniej więcej dwa razy głośniej.

Delay

Efekt echa. Dźwięk powtarza się z opóźnieniem. Różne typy: slapback (krótki), ping-pong (lewo-prawo), tape delay (analogowy charakter).

Dry

Dźwięk bez efektów. “Wyślij mi dry vocal” = wokal bez reverbu, delaya itp.

---

E

EQ (Equalizer)

Reguluje głośność poszczególnych częstotliwości. Możesz podbić basy, ściąć ostre wysokie tony, wyciąć “pudełkowate” środki.

Export

Zapisanie projektu do pliku audio. Synonim: bounce, render.

---

F

Fader

Suwak regulujący głośność kanału. Fizyczny na mikserze, wirtualny w DAW.

Feedback

1. Sprzężenie zwrotne (nieprzyjemny pisk)
2. Informacja zwrotna od realizatora (“daj więcej energii”)

FPGA

Układ programowalny w niektórych interfejsach audio. Pozwala na przetwarzanie efektów (Auto-Tune, kompresja) z minimalną latencją — szybciej niż przez komputer.

---

G

Gain

Wzmocnienie sygnału. “Dodaj gain na wokalu” = zrób głośniej na wejściu.

Gate

Efekt wyciszający sygnał poniżej ustalonego progu. Używany do usuwania szumów między frazami wokalu.

---

H

Headphones mix

Mix wysyłany do słuchawek artysty podczas nagrywania. Może być inny niż to, co słyszy realizator.

Headroom

Zapas głośności przed clippingiem. “-6dB headroom” = peak nie przekracza -6dBFS, zostaje 6dB zapasu.

High-pass filter (HPF)

Filtr przepuszczający wysokie częstotliwości, odcinający niskie. Używany do usuwania dudnienia, rumble’u i niechcianych niskich częstotliwości.

---

I

Input

Wejście — gdzie podłączasz mikrofon lub instrument.

Interface (interfejs audio)

Urządzenie łączące mikrofony/instrumenty z komputerem. Konwertuje sygnał analogowy na cyfrowy i odwrotnie.

---

L

Latency (latencja)

Opóźnienie między zagraniem dźwięku a usłyszeniem go w słuchawkach. Im niższa, tym lepiej. FPGA daje najniższą latencję.

Limiter

Rodzaj kompresora z wysokim ratio, kontrolujący maksymalny poziom sygnału. Brickwall limiter (∞:1) całkowicie blokuje sygnał powyżej thresholdu.

LUFS

Jednostka głośności używana w streamingu. Spotify normalizuje do -14 LUFS.

---

M

Master

1. Finalny, zasterowany utwór gotowy do publikacji
2. Master bus = główny kanał, przez który przechodzi cały mix

Mastering

Ostatni etap produkcji — optymalizacja głośności i brzmienia przed publikacją. Więcej → | Nasza usługa →

MIDI

Protokół przesyłający informacje o nutach (nie dźwięk). Pozwala sterować syntezatorami i instrumentami wirtualnymi.

Mix

Proces łączenia wszystkich ścieżek w spójny utwór. Więcej → | Nasza usługa →

Monitoring

1. Głośniki studyjne (monitory)
2. Odsłuch — to, co słyszysz podczas nagrywania

Mono

Jeden kanał audio. Przeciwieństwo stereo.

Multitrack (trackout)

Wiele ścieżek osobno. “Wyślij multitrack” / “wyślij trackout” = wyślij wszystkie ślady osobno, nie jeden mix.

---

O

Output

Wyjście — gdzie podłączasz głośniki lub słuchawki.

Overdub

Nagrywanie nowej ścieżki do istniejącego nagrania. Najpierw nagrywasz bit, potem “overdubbujesz” wokal.

---

P

Pan (panorama)

Pozycja dźwięku między lewym a prawym kanałem. Pan 100% L = tylko lewa słuchawka.

Peak

Najgłośniejszy punkt sygnału. “Peak -3dB” = najgłośniejszy moment sięga -3dB.

Phantom power (+48V)

Zasilanie dla mikrofonów pojemnościowych tranzystorowych dostarczane przez interfejs lub mikser.

Pitch

Wysokość dźwięku. “Pitch correction” = korekcja fałszów.

Plugin

Dodatek do DAW — efekt lub instrument wirtualny. VST, AU, AAX, CLAP to formaty pluginów.

Preamp (przedwzmacniacz)

Wzmacnia słaby sygnał z mikrofonu do poziomu roboczego. Jakość preampu wpływa na brzmienie.

Premix

Wstępny mix przed finalizacją. Demo pokazujące kierunek, jeszcze nie gotowe.

---

R

Reverb

Efekt przestrzeni — symuluje odbicia dźwięku w pomieszczeniu. Od małego pokoju po wielką katedrę.

Room tone

Naturalne brzmienie pomieszczenia — szum klimatyzacji, pogłos ścian. Nagrywany jako “cisza” do montażu.

---

S

Sample

1. Pojedyncza próbka audio w pliku cyfrowym
2. Fragment nagranego dźwięku używany w produkcji (np. sample perkusyjne)

Sample rate

Ile próbek na sekundę zapisuje się w pliku. 44.1 kHz = 44100 próbek/s (standard CD), 48 kHz = standard wideo.

Saturation

Delikatne zniekształcenie dodające ciepła i charakteru. Symulacja analogowego sprzętu.

Send

Routing sygnału do efektu (np. reverbu) bez wpływu na oryginalną ścieżkę.

Session (sesja)

1. Spotkanie w studiu — jak wygląda pierwsza sesja? →
2. Plik projektu DAW ze wszystkimi ścieżkami

Sidechain

Sterowanie efektem sygnałem z innej ścieżki. Np. kompresor na basie reaguje na kick — bas robi miejsce przy każdym uderzeniu.

Stem

Pojedyncza ścieżka lub grupa ścieżek wyeksportowana do osobnego pliku. “Vocal stem” = wszystkie wokale w jednym pliku. Jak przygotować stemy →

Stereo

Dwa kanały audio — lewy i prawy. Standardowy format odtwarzania.

---

T

Take

Pojedyncze nagranie. “Zróbmy jeszcze jeden take” = nagrajmy jeszcze raz. Podczas sesji nagrywamy wiele take’ów, z których powstaje idealny comp.

Tempo

Szybkość utworu, mierzona w BPM.

Track (ścieżka)

Pojedynczy kanał w projekcie DAW. Jeden utwór może mieć 5-50+ ścieżek.

---

V

Vocal chain

Łańcuch sprzętu przez który przechodzi głos: mikrofon → preamp → kompresor → EQ → interfejs.

Volume

Głośność.

---

W

WAV

Bezstratny format audio. Standard do pracy w studiu. Większy niż MP3, ale bez utraty jakości.

Wet

Dźwięk z efektami. Przeciwieństwo dry.

---

→ Mix i mastering explained | Jak przygotować pliki